Grzegorz Wielki, Moralia in Job, 1498: późny inkunabuł w oprawie „Ave Maria”
Grzegorz Wielki, Moralia in Job, 1498: późny inkunabuł w oprawie „Ave Maria”
Nie można załadować gotowości do odbioru
[Grzegorz Wielki] Św. Grzegorz Wielki (ok. 540–604).
Moralia, sive expositio in Job.
Brescia: Angelus Britannicus, 2 czerwca 1498.
Quarto.
Piękny późnośredniowieczny egzemplarz Moralia Grzegorza Wielkiego, pochodzący z ostatniego wydania inkunabułowego, o interesującej wczesnej proweniencji kobiecej. Oprawa została poddana konserwacji, zachowuje jednak szczególnie efektowną przednią okładzinę z epoki, ozdobioną misterną bordiurą z napisem Ave Maria.
Moralia in Job Grzegorza Wielkiego, powstałe pod koniec VI wieku, należą do najbardziej wpływowych dzieł średniowiecznej teologii chrześcijańskiej. Jest to obszerny komentarz do Księgi Hioba, w którym Grzegorz wykracza poza dosłowną egzegezę tekstu, interpretując go w wymiarze moralnym, alegorycznym i duchowym oraz podejmując zagadnienia cnoty, grzechu, cierpienia, odpowiedzialności duszpasterskiej i drogi duszy ku Bogu. Dzieło stało się jednym z fundamentalnych tekstów średniowiecznej kultury monastycznej i teologicznej i było szeroko rozpowszechniane przez całe średniowiecze.
- Dedykacja od zakonnicy określającej się jako „Madre Sor Angela [de Archa?]”, być może przełożonej klasztoru, dla klasztoru Santa Chiara w Porto Maurizio, datowana na 1535 rok. Klasztor ten został założony w 1365 roku przez klaryski i pozostaje czynny do dziś.
- Liczne marginalia w całym tekście, sporządzone kilkoma rękami, prawdopodobnie związane z zakonnicami z Santa Chiara. Niektóre z not powstały zapewne po 1551 roku, na co wskazuje stosowanie numerowanych wersetów biblijnych, świadcząc o aktywnym użytkowaniu książki w bibliotece klasztornej przez kilka dziesięcioleci.
- Zatarty, nieczytelny wpis własnościowy w górnej części karty tytułowej.
- „Ex libris R Jacobi […] I.V.D”, niezidentyfikowany właściciel posługujący się tytułem Iuris Utriusque Doctor (doktora obojga praw, tj. prawa cywilnego i kanonicznego).
- Wpis własnościowy z około XVIII wieku: „A Pietro Dom. Garasin[-] Can.”
- Włoska kolekcja prywatna.
- Wywieziony z Włoch na podstawie zezwolenia Ministero della Cultura, dopuszczającego stały wywóz zabytku za granicę.
Stan zachowania
Ponownie oprawiony w pełną skórę cielęcą na drewnianych okładzinach, z zachowanymi niektórymi wczesnymi elementami metalowymi, w tym jedną sprawną klamrą, oraz większą częścią przedniej okładziny z epoki, ozdobionej atrakcyjną bordiurą Ave Maria wykonaną ślepym tłoczeniem. Grzbiet wyblakły wskutek działania światła, oprawa ze śladami zużycia i niewielkimi śladami działalności owadów. Jako przednią wyklejkę wykorzystano wtórnie fragment rękopisu z ok. 1450 roku.
Tekst kompletny, z zachowanymi 425 spośród 426 pierwotnych kart; brak Z10, oryginalnej końcowej czystej karty, zastąpionej tutaj późniejszą czystą kartą. Na karcie tytułowej atramentowe wpisy własnościowe, częściowo zatarte; u dołu karty a1 dedykacja z 1535 roku.
Blok książki lekko przyciemniony, przy czym niektóre karty są wyraźniej przyciemnione od pozostałych. Miejscami ślady zawilgocenia przy krawędziach, silniejsze w kilku końcowych składkach. Liczne marginalia w całym tekście; niektóre rękopiśmienne poprawki tekstu świadczą o jego uważnej lekturze i porównywaniu. Niewielkie ślady działalności owadów, głównie na marginesach, najbardziej widoczne na początkowych kartach oraz przedniej czystej karcie. Część inicjałów została wpisana lub wzmocniona czarnym atramentem (rubrykacja).
ISTC ig00434000; Copinger 2780; Bibliotheca Terrae Sanctae 54i
Udostępnij
