Marcin Luter na Wartburgu: rzadki traktat z 1522 roku o spowiedzi i władzy papieskiej
Marcin Luter na Wartburgu: rzadki traktat z 1522 roku o spowiedzi i władzy papieskiej
Nie można załadować gotowości do odbioru
Luther, Martin (1483–1546).
Von der Beycht ob die der Bapst macht hab zu gebieten.
Wittenberga (w rzeczywistości Strasburg): Wolfgang Köpfel, 1521 (w rzeczywistości 1522).
Quarto.
Pierwsze wydanie tego bardzo rzadkiego, wczesnego traktatu polemicznego Marcina Lutra.
W pierwszych, kształtujących się latach reformacji protestanckiej drukowanie dzieł Lutra mogło być zarówno przedsięwzięciem atrakcyjnym komercyjnie, jak i politycznie ryzykownym. Niniejszy traktat odzwierciedla ten kontekst: jest dziełem polemicznym, kwestionującym władzę papieską oraz niektóre praktyki Kościoła rzymskokatolickiego w epoce nowożytnej. Został napisany podczas pobytu Lutra w ukryciu na zamku Wartburg po jego potępieniu na sejmie Rzeszy w Wormacji. Autor rozważa w nim kwestię spowiedzi oraz zakres władzy papieskiej nad chrześcijańskim sumieniem.
Druki tego rodzaju odegrały istotną rolę w rozpowszechnianiu idei reformacyjnych. Stosunkowo tanie w produkcji i dystrybucji w porównaniu z rękopisami i obszerniejszymi dziełami drukowanymi, umożliwiały szybkie rozprzestrzenianie się pism teologicznych i polemicznych w całej Europie. W rezultacie stosunkowo niewiele z nich przetrwało do naszych czasów.
Niniejsze wydanie opatrzono fałszywym adresem wydawniczym wskazującym Wittenbergę; w rzeczywistości zostało wydrukowane w Strasburgu przez Wolfganga Köpfela. Tego rodzaju adresy odzwierciedlały autorytet Wittenbergi jako ośrodka najściślej kojarzonego z Lutrem i wczesnym ruchem protestanckim, a jednocześnie zapewniały drukarzom pewien dystans wobec kontrowersji związanych z publikowaniem tekstów reformacyjnych.
USTC odnotowuje zaledwie jeden egzemplarz w Polsce i tylko trzynaście egzemplarzy na świecie.
Stan zachowania
Pełna oprawa z marokinu z końca XIX wieku, ze złoceniami i bogatą dekoracją wykonaną ślepym tłoczeniem, w niemal doskonałym stanie; niewielkie ślady zużycia na przegubach. Oprawa pozostaje zwarta. Jaśniejsza barwa przy krawędziach i na grzbiecie, być może wskutek działania światła, choć równie prawdopodobnie stanowiąca element pierwotnego zamysłu oprawy. Ze złoconym sygnowaniem słynnego genewskiego introligatora Hansa Aspera (1855–1911).
Karty przycięte, lecz z zachowaniem szerokich marginesów. Miejscami słabo widoczne marginalia, nieznacznie naruszone przy krawędziach podczas przycinania; wyblakłe, być może wskutek dawnego płukania kart, praktyki często stosowanej w XIX wieku. Wszystkie czyste karty pochodzą z czasu wykonania obecnej oprawy.
Kolacja dokładnie odpowiada zdigitalizowanym egzemplarzom przechowywanym w Austriackiej Bibliotece Narodowej oraz Bawarskiej Bibliotece Państwowej. VD16 odnotowuje dodatkowy tekst liczący dwanaście kart, następujący po niniejszym dziele; nie udało się jednak ustalić, czy stanowił on integralną część tego wydania, czy jedynie był rozpowszechniany wraz z nim. Niniejszy tekst wydaje się kompletny sam w sobie.
USTC 703387; VD16 L 7188; Drew B. Thomas, The Industry of Evangelism: Printing for the Reformation in Martin Luther’s Wittenberg, rozprawa doktorska, University of St Andrews, 2018, s. 503, DOI: 10.17630/10023-14589.
Udostępnij
